Belgesel Serisi: Beyoğlu Senfonisi, Beyoğlu’nun Az Görünen Üretim ve Zanaat Hikâyeleri

25 Mar 2022
2 dakikada okunur

25 Mart, 2022

Beyoğlu Senin çalışmaları kapsamında hazırlanan “Beyoğlu Senfonisi” belgesel serisi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Şehir Planlama Müdürlüğü

Yönetmen: İmre Azem

Beyoğlu Senfonisi 1, Röportaj Katılımcısı / Saha Uzmanı: Aslı Kıyak İngin

Yer: Beyoğlu, İstanbul

Beyoğlu Senin çalışmaları kapsamında, yönetmen İmre Azem tarafından hazırlanan “Beyoğlu Senfonisi” belgesel serisi, Beyoğlu’nun çok katmanlı yapısını üretim, ticaret, zanaat ve gündelik hayat ilişkileri üzerinden ele alındı. Altı filmden oluşan seri, Beyoğlu’nun çoğu zaman görünür olmayan; ancak birbirine değen, birbirini besleyen ve birlikte var olan hikâyelerini kayıt altına alındı.

Beyoğlu, Galata Limanı’nın yüzyıllara yayılan tarihiyle birlikte üretim, ticaret ve karşılaşmaların merkezlerinden biri oldu. Liman çevresinde gelişen hanlar, atölyeler, dükkânlar ve zanaat ağları, ilçenin kültürel kimliğinin yanı sıra ekonomik ve toplumsal hafızasını da şekillendirdi.

Ancak son yıllarda turizm ve hizmet sektörlerinin artan baskısı, Beyoğlu’ndaki üretim ve zanaat atölyelerinin varlığını sürdürmesini zorlaştırmıştır. Kira baskısı, değişen kullanım biçimleri ve merkezî alanların dönüşümü, üreticilerin bölgede kalabilmesini giderek kırılgan hâle getirdi. Oysa bu mekânlar, yerel bilginin, zanaat kültürünün ve kentsel hafızanın taşındığı önemli alanlardır.

Belgesel serisinin ilk filminde röportaj veren Aslı Kıyak İngin, Beyoğlu bölgesindeki hanlar, üreticiler ve zanaat atölyeleri üzerinden ilçenin tarihsel ticaret ekosistemine dikkat çekti. Beyoğlu’nun üretim pratiklerinin tekil atölyelerden ya da dükkânlardan ibaret olmadığını; hanlar, sokaklar, tedarikçiler, ustalar, çıraklar, müşteriler ve gündelik ilişkilerle örülmüş daha geniş bir ağın parçası olduğunu vurguladı.

Beyoğlu Senfonisi Birinci Film - Röportaj, Aslı Kıyak İngin

Bu ağ, uzun yıllar boyunca Beyoğlu’nun kendine özgü üretim kültürünü var etmiştir. Hanlar içindeki küçük atölyeler; malzemeciler, ustalar, müşteriler ve diğer üreticilerle birlikte işleyen daha geniş bir ekosistemin parçası olmuştur. Bu yakın ilişki, üretimi yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kentsel, sosyal ve kültürel bir pratik hâline getirmiştir.

Bugün ise bu ekosistem, gelişen kent yapısı içinde varlığını sürdürmekte zorlanmakta; turizm ve hizmet odaklı kullanımların artmasıyla giderek yerinden edilmektedir. Aslı Kıyak İngin, Beyoğlu’ndaki üretim pratikleri geçmişten kalan sadece nostaljik izler olmadığını, aynı zamanda kentin bugününü ve geleceğini kuran önemli değerler olduğunu röportajında vurguladı.

Belgesel, tam da bu noktada, kaybolma riski taşıyan üretim pratiklerini görünür kılarak Beyoğlu’nun geleceğine dair önemli bir soru ortaya koyuyor: Kent merkezinde üretime hâlâ yer açılabilir mi?

Serinin tamamı, 22 Ocak 2023’te Metrohan’da gerçekleştirilen “Beyoğlu Senfonisi” Belgesel Film Gösterimi ve Forum etkinliğinde ilk kez toplu olarak gösterildi. Gösterimin ardından filmler, Beyoğlu Mekânsal Strateji Planı’nın gündemleriyle birlikte değerlendirilmek üzere forum kapsamında tartışmaya açıldı. Böylece belgesel serisi, Beyoğlu’nun bugünü ve geleceği üzerine düşünmeye imkân veren ortak bir tartışma zemini olarak ele alındı.